Đi từ tính cách con người đến giải pháp xây dựng văn hóa xanh tại Việt Nam

Con người là chủ thể chính của văn hóa. Vì thế, nghiên cứu về đặc điểm tính cách con người có ý nghĩa lí luận và thực tiễn to lớn đối với công cuộc xây dựng văn hóa nói chung và văn hóa xanh tại Việt Nam nói riêng.

Đặc điểm tính cách con người Việt Nam

Với sự ảnh hưởng của địa lí, lịch sử và truyền thống mà tính cách của mỗi người Việt Nam mang đậm sắc thái riêng; với những đặc điểm nổi bật như:

Tính trọng âm với hệ giá trị là tính ưa ổn định; tính hiếu hòa bao dung; tính trọng tình đa cảm; tính chịu đựng nhẫn nhịn; lòng hiếu khách.

Tính cộng đồng với hệ giá trị như tinh thần tập thể, tình đoàn kết; lòng biết ơn; tính dân chủ làng xã; tính trọng thể diện

Tính ưa hài hòa với hệ giá trị là tính quân bình âm dương (cặp đôi); tính mực thước; tính lạc quan vui vẻ, ung dung.

Tính kết hợp với hệ giá trị là khả năng bao quát tốt; khả năng quan hệ tốt.

Tính linh hoạt với hệ giá trị là khả năng thích nghi với mọi hoàn cảnh; tính sáng tạo, biến báo.

Hiện nay, Singapore đang là nước khá thành công trong công cuộc xây dựng văn hóa xanh. Việc học hỏi những giải pháp của họ, áp dụng cho Việt Nam là cần thiết.

Giải pháp của Singapore

Nổi tiếng nghiêm khắc về mặt thi hành pháp luật, Singapore đã áp dụng một cách cứng rắn các hình phạt để giữ gìn trật tự kỷ cương của đất nước. Không chỉ vậy, các vấn đề về môi trường; xây dựng văn hóa xanh cũng được đặt lên hàng đầu với các hình phạt nghiêm khắc.

Ảnh: Internet

Người xả rác bừa bãi lần đầu tiên sẽ bị phạt tối đa là 1.000 đôla Singapore; tái phạm thì mức phạt sẽ tăng lên 2.000 – 5.000 đôla và phải lao động công ích. Trong khoảng vài giờ, người bị phạt trong bộ quần áo sáng màu đặc trưng sẽ phải làm sạch nơi công cộng. Ví dụ nhặt rác tại công viên; đôi khi phương tiện truyền thông địa phương được mời đến để ghi lại sự kiện. Nhà chức trách muốn thông qua cảm giác bị xấu hổ trước công chúng để thay đổi hành vi của người dân.

Gợi ý đối với Việt Nam

Việc áp dụng các biện pháp xử lý cứng rắn ở Singapore là gợi ý quan trọng với Việt Nam.Tuy nhiên, chúng ta cần có sự chắt lọc phù hợp với tính cách con người mới có thể mang lại những hiệu quả thiết thực nhất.

Trên cơ sở tính linh hoạt, xây dựng ý thức, thói quen.

Cuộc sống nhiều khó khăn với điều kiện khí hậu khắc nghiệt; liên tục phải chống lại các thế lực ngoại xâm;… đã hình thành nên khả năng thích nghi cao với mọi hoàn cảnh, ứng phó với mọi biến báo của người Việt Nam.

Khi tôi cùng bạn bè mình du lịch ở Singapore, tôi quan sát và thấy rằng các bạn tôi đều rất có ý thức, luôn bỏ rác vào thùng! Nhưng khi ở Việt Nam, tôi cũng im lặng quan sát và thấy rằng một số người sẽ lẳng lặng bỏ rác vào nơi nào thuận tiện nhất có thể!

Cùng một người nhưng trong hai đất nước khác nhau lại lựa chọn cách hành xử khác nhau. Tôi đã đặt câu hỏi cho họ và nhận lại câu trả lời rằng: “Ở đây là Singapore đấy, vứt rác bừa bãi người ta phạt rất nghiêm”. Thông qua câu chuyện này chúng ta thấy được người Việt có khả năng thích nghi rất cao; tùy vào trường hợp sẽ lựa chọn những cách ứng xử khác nhau.

Tuy nhiên, với Việt Nam nếu áp dụng pháp luật một cách cứng nhắc và đột ngột sẽ khiến nhiều người khó chịu và phản ứng mạnh. Nên tôi nghĩ bước đầu các cơ quan chức năng và truyền thông cần đẩy mạnh tuyên truyền để xây dựng ý thức. Sau đó mới bắt đầu áp dụng luật dần dần; và đã áp dụng là phải áp dụng thật nghiêm túc để duy trì.

Trên cơ sở tính cộng đồng, duy trì thói quen

Ảnh: Internet

Tính cộng đồng cao của người Việt sẽ là một tiền đề tốt để xây dựng văn hóa xanh. Người Việt thường để ý hành động của mọi người xung quanh. Nếu những người xung quanh bắt đầu làm gì đó, thì sẽ coi đó là tiêu chuẩn cho hành vi của mình. “Mọi người làm thế mà, mình cũng làm thôi”. “Không được đâu, chả ai làm thế cả”. Đó là những suy nghĩ hết sức phổ biến của người Việt.

Để minh chứng cho quan điểm trên, tôi xin kể một câu chuyện về việc đổ rác ở ngõ nhà tôi. Một buổi tối, ai đó thả một bịch ở gốc cây đầu ngõ. Sau đó vài tiếng thì rất nhiều bịch rác được bỏ la liệt quanh đó. Điều đặc biệt là khi nhân viên vệ sinh dọn dẹp sạch sẽ khu vực đó thì sau đó không có ai để rác ở đó nữa.

Vì vậy, nếu đã bắt đầu xây dựng được những thói quen tốt thì tính cộng đồng cao của người Việt sẽ rất thuận lợi để duy trì. Góp phần xây dựng nên văn hóa xanh một cách hiệu quả.